Starters op de woningmarkt: kom je ertussen?

Nieuwbouwhuizen zijn in de afgelopen jaren snel duurder geworden. Hoe kan dat, wat gebeurt er om nieuwbouw betaalbaar te houden en hoe kom je er als starter toch tussen op de woningmarkt? Een interview met aannemer, hypotheekverstrekker en een starter over hun ervaringen.

Boodschappen, energie, abonnementen; de inflatie was de afgelopen jaren overal voelbaar. Maar op de woningmarkt zijn de stijgingen misschien wel het extreemst en nieuwbouw spant de kroon. In 2015 kostte een gemiddeld nieuwbouwhuis in Nederland nog zo’n € 264.000, anno 2024 is dat al € 479.000.Die prijsstijging kent een mix van oorzaken, legt algemeen directeur Henk van de Kolk van Van de Kolk Bouw uit Garderen uit. “Onze rekeningen voor bouwmaterialen zijn de afgelopen jaren bijvoorbeeld verdubbeld en vanwege de hoge inflatie zijn de lonen in de bouw fors gestegen. Ook duurzaamheidseisen maken nieuwbouw duurder. Een warmtepomp kost vier keer zoveel als een cv-ketel.”

In nieuwbouwwijken moet bovendien steeds meer ruimte groen blijven, mede voor de waterberging. De kosten voor een wijk moeten daardoor over minder huizen verdeeld worden. “En het duurt steeds langer voordat we kunnen bouwen, terwijl we ondertussen al wel rente over de grond betalen. Ook zijn er tegenwoordig meer onderzoeken nodig, bijvoorbeeld op het gebied van stikstof, flora en fauna.”“Wij willen ook dat huizen betaalbaar blijven, dat jongeren op eigen benen kunnen gaan staan”, vertelt Van de Kolk. “En daar werken we aan, bijvoorbeeld met standaardisering en het ontwikkelen van compactere woningtypes zoals smallere rijwoningen, benedenbovenwoningen en rug-aan-rugwoningen.”

Ook Ronald van de Waerdt, key accountmanager nieuwbouw bij Rabobank, ziet compacter bouwen als een van de oplossingen om nieuwbouw betaalbaar te houden. “We willen allemaal het liefst een rijwoning met een tuin, maar hoe reëel is dat als je bedenkt dat er steeds meer mensen alleen wonen en Nederland vergrijst? In andere Europese landen ligt het gemiddelde woonoppervlak veel lager dan hier.”

Gedeelde verantwoordelijkheid
Ronald zit wekelijks aan tafel met ontwikkelaars, overheden en andere stakeholders om na te denken: hoe voegen we meer (betaalbare) nieuwbouwwoningen toe aan de woningvoorraad? “Dat vraagt om verantwoordelijkheid van elke partij in de keten. Je kunt niet alleen tegen die ontwikkelaar zeggen: neem maar genoegen met een laag rendement, dan moet je als gemeente misschien ook naar de grondprijs kijken.”

Gemeentelijk zetje in de rug
Banken kunnen bijdragen met innovatieve financieringsoplossingen voor duurzame nieuwbouwhuizen, geeft De Waerdt aan. Wat ook helpt: als de gemeente starters een zetje in de rug geeft met een regeling waardoor ze een huis kunnen kopen voor een lager bedrag dan de marktwaarde. In ruil daarvoor geldt wel een anti-speculatiebeding: bij verkoop moet de overwaarde gedeeld worden met de gemeente.

Op die manier kon ook de 27-jarige Milan Tulen uit Voorthuizen een eigen plekje bemachtigen. “Er waren geloof ik meer dan honderd geïnteresseerden en maar 23 beschikbare appartementen. Het was de tweede keer dat ik meedeed aan zo’n loting en dit keer was ik een van de gelukkigen.”

Loten voor een plekje
Inmiddels woont hij ruim een jaar in zijn nieuwe appartement op de begane grond van een complex in nieuwbouwwijk Holzenbosch. Hij heeft er een gecombineerde woonkamer en keuken, een slaapkamer, een badkamer en een kleine tuin. “Het is echt een heerlijke plek. Rustig, maar dichtbij het centrum en de voetbalclub. Ik betaal nu ongeveer hetzelfde aan hypotheek als wat ik hiervoor aan huur betaalde. Maar dit appartement is gunstiger qua indeling, ik kan buiten zitten en ik heb een veel lagere energierekening. Bovendien bouw ik nu wat voor mezelf op. Tegen andere starters zou ik zeggen: schrijf je in voor al die nieuwbouwprojecten en geef niet op. Het duurt misschien even, maar er komt echt een keer een plekje voorbij.”